Finanse

Waloryzacja emerytur 2027 i trzynastka – prognozy kwot

Tomasz Rataj

Waloryzacja emerytur 2027 i trzynastka – prognozy kwot

Emerytury i renty wzrosną od 1 marca 2027 r. – według propozycji rządu z czerwca 2026 r. o co najmniej 3,48%. Przy takim wskaźniku minimalna emerytura urośnie z 1978,49 zł do około 2047,34 zł brutto, a trzynastka wypłacana w kwietniu będzie równa tej kwocie. Ostateczny wskaźnik poznamy w lutym 2027 r., po publikacji danych GUS o inflacji i płacach za 2026 r. – może okazać się wyższy.

Jak liczy się waloryzację

Wskaźnik waloryzacji to średnioroczna inflacja dla gospodarstw emerytów i rencistów z poprzedniego roku powiększona o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Rząd co roku do połowy roku przedstawia propozycję, a ostateczną wartość ustala się po danych GUS za cały rok.

Stan na koniec października 2026 r.:

  • propozycja rządu (9 czerwca 2026 r.) – co najmniej 3,48%, czyli ustawowe minimum z 20-procentowym udziałem realnego wzrostu płac,
  • koszt dla budżetu – szacowany na ok. 16,7 mld zł,
  • prognozy publikowane później w mediach – na podstawie nowszych danych o inflacji pojawiały się wyliczenia od ok. 3,7% do ok. 4,5%; to szacunki, nie decyzje,
  • ostateczny wskaźnik – po danych GUS w lutym 2027 r., obowiązuje od 1 marca 2027 r.

Ważne: rząd może podnieść udział realnego wzrostu płac powyżej 20%, ale nie może zejść poniżej ustawowego minimum. Dlatego 3,48% traktuj jako dolną granicę przy założeniach z czerwca.

Ile wyniesie podwyżka – przykładowe wyliczenia

Waloryzacja jest procentowa, więc wyższe świadczenia rosną o więcej złotych. Poniżej kwoty brutto przy wskaźniku 3,48%:

Emerytura brutto obecniePodwyżka bruttoEmerytura brutto od marca 2027
1978,49 zł (minimalna)68,85 zł2047,34 zł
2500 zł87,00 zł2587,00 zł
3500 zł121,80 zł3621,80 zł
5000 zł174,00 zł5174,00 zł

Jeśli wskaźnik okaże się wyższy, np. 4%, emerytura 3500 zł wzrośnie o 140 zł brutto. Swoją kwotę policzysz łatwo: pomnóż obecne świadczenie brutto przez wskaźnik (np. 3500 × 1,0348).

Trzynastka 2027

Trzynasta emerytura jest równa minimalnej emeryturze obowiązującej od marca danego roku. Przy wskaźniku 3,48% wyniesie więc ok. 2047,34 zł brutto. Przysługuje wszystkim, którzy w określonym dniu mają prawo do emerytury lub renty – bez kryterium dochodowego.

ZUS wypłaca ją razem ze świadczeniem w kwietniu, w twoim zwykłym terminie płatności.

Ile trzynastki na rękę

Od trzynastki pobierana jest składka zdrowotna 9%, a w wielu przypadkach także zaliczka na podatek 12%. Orientacyjnie, przy kwocie 2047,34 zł brutto:

  • tylko składka zdrowotna (184,26 zł) – na rękę ok. 1863 zł,
  • składka zdrowotna i zaliczka na PIT 12% – na rękę ok. 1617 zł.

Rzeczywista kwota zależy od twojej sytuacji podatkowej, m.in. od wysokości emerytury i tego, czy przekraczasz roczną kwotę wolną od podatku (30 000 zł). Rozliczenie roczne ZUS przesyła na formularzu PIT-40A – nadpłatę dostajesz z urzędu skarbowego. O terminach zwrotów piszemy w tekście Kiedy zwrot podatku.

Czternastka 2027

Czternasta emerytura również jest liczona od kwoty minimalnej emerytury, więc przy wskaźniku 3,48% wyniesie w pełnej wysokości ok. 2047,34 zł brutto. Tu obowiązuje jednak próg:

  • świadczenie do 2900 zł brutto – czternastka w pełnej wysokości,
  • powyżej 2900 zł brutto – czternastka jest zmniejszana zasadą „złotówka za złotówkę”,
  • jeśli po zmniejszeniu wychodzi mniej niż 50 zł – czternastki się nie wypłaca.

Przykład: przy emeryturze 3200 zł brutto przekraczasz próg o 300 zł, więc czternastka wyniesie ok. 2047,34 − 300 = 1747,34 zł brutto.

W ostatnich latach czternastka była wypłacana we wrześniu. Termin może być zmieniony rozporządzeniem, więc w 2027 r. sprawdź komunikat ZUS.

Dlaczego prognozy tak się różnią

Na wskaźnik waloryzacji wpływają dwie liczby, których jeszcze nie znamy w ostatecznej wersji:

  • inflacja emerycka za 2026 r. – GUS liczy ją dla koszyka typowego dla gospodarstw emerytów i rencistów, w którym większą wagę mają żywność, energia i leki,
  • realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2026 r. – do wskaźnika trafia co najmniej 20% tego wzrostu.

W czerwcu rząd opierał się na założeniach do budżetu. Gdy w kolejnych miesiącach pojawiają się nowe dane o cenach i płacach, ekonomiści i media przeliczają prognozę – stąd różne liczby w nagłówkach. Każdy z tych wariantów jest szacunkiem. Pewna będzie dopiero wartość ogłoszona w lutym.

Jedna rzecz jest stała: waloryzacja obejmuje wszystkich emerytów i rencistów z ZUS, KRUS i służb mundurowych, a ty nie musisz nic robić, żeby ją dostać.

Harmonogram wypłat w 2027 r.

ŚwiadczenieKiedy
Emerytura po waloryzacjiod marca 2027 r., w twoim stałym dniu wypłaty
Trzynastkakwiecień 2027 r.
Czternastkazwykle wrzesień (do potwierdzenia)
PIT-40A za 2026 r.ZUS wysyła do końca lutego 2027 r.

ZUS wypłaca emerytury w jednym z ustalonych terminów: 1., 5., 6., 10., 15., 20. lub 25. dnia miesiąca. Jeśli termin wypada w dzień wolny, pieniądze przychodzą wcześniej. Decyzję o waloryzacji ZUS przysyła automatycznie – nie musisz składać wniosku.

Co zrobić już teraz

  1. Sprawdź w decyzji ZUS lub na koncie na eZUS (PUE ZUS), ile wynosi twoje świadczenie brutto.
  2. Policz podwyżkę przy wskaźniku 3,48% i potraktuj wynik jako minimum.
  3. Jeśli pobierasz emeryturę powyżej 2900 zł brutto, oblicz, o ile zmniejszy się czternastka.
  4. Zaplanuj wydatki z dodatkowych świadczeń – przyda się prosty budżet domowy w Excelu.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy podwyżka emerytur w 2027 r.?

Od 1 marca 2027 r. Pierwsze wyższe świadczenia przyjdą w marcowym terminie wypłaty.

Ile wyniesie minimalna emerytura w 2027 r.?

Przy wskaźniku 3,48% – 2047,34 zł brutto. Jeśli ostateczny wskaźnik będzie wyższy, kwota też wzrośnie.

Czy trzynastka w 2027 r. będzie wypłacona?

Tak, trzynasta emerytura jest świadczeniem stałym, wypłacanym co roku w kwietniu. Jej wysokość jest równa minimalnej emeryturze.

Kto nie dostanie pełnej czternastki?

Osoby, których świadczenie przekracza 2900 zł brutto. Ich czternastka jest pomniejszana o kwotę przekroczenia, a gdy zostaje mniej niż 50 zł – nie jest wypłacana.

Kiedy będzie znany ostateczny wskaźnik waloryzacji?

W lutym 2027 r., po opublikowaniu przez GUS danych o inflacji emeryckiej i przeciętnym wynagrodzeniu za 2026 r.

Źródła

Tagi: EmeryturyWaloryzacjaTrzynastkaCzternastkaZUS

Przeczytaj również