Waloryzacja emerytur 2027 i trzynastka – prognozy kwot

Emerytury i renty wzrosną od 1 marca 2027 r. – według propozycji rządu z czerwca 2026 r. o co najmniej 3,48%. Przy takim wskaźniku minimalna emerytura urośnie z 1978,49 zł do około 2047,34 zł brutto, a trzynastka wypłacana w kwietniu będzie równa tej kwocie. Ostateczny wskaźnik poznamy w lutym 2027 r., po publikacji danych GUS o inflacji i płacach za 2026 r. – może okazać się wyższy.
Jak liczy się waloryzację
Wskaźnik waloryzacji to średnioroczna inflacja dla gospodarstw emerytów i rencistów z poprzedniego roku powiększona o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Rząd co roku do połowy roku przedstawia propozycję, a ostateczną wartość ustala się po danych GUS za cały rok.
Stan na koniec października 2026 r.:
- propozycja rządu (9 czerwca 2026 r.) – co najmniej 3,48%, czyli ustawowe minimum z 20-procentowym udziałem realnego wzrostu płac,
- koszt dla budżetu – szacowany na ok. 16,7 mld zł,
- prognozy publikowane później w mediach – na podstawie nowszych danych o inflacji pojawiały się wyliczenia od ok. 3,7% do ok. 4,5%; to szacunki, nie decyzje,
- ostateczny wskaźnik – po danych GUS w lutym 2027 r., obowiązuje od 1 marca 2027 r.
Ważne: rząd może podnieść udział realnego wzrostu płac powyżej 20%, ale nie może zejść poniżej ustawowego minimum. Dlatego 3,48% traktuj jako dolną granicę przy założeniach z czerwca.
Ile wyniesie podwyżka – przykładowe wyliczenia
Waloryzacja jest procentowa, więc wyższe świadczenia rosną o więcej złotych. Poniżej kwoty brutto przy wskaźniku 3,48%:
| Emerytura brutto obecnie | Podwyżka brutto | Emerytura brutto od marca 2027 |
|---|---|---|
| 1978,49 zł (minimalna) | 68,85 zł | 2047,34 zł |
| 2500 zł | 87,00 zł | 2587,00 zł |
| 3500 zł | 121,80 zł | 3621,80 zł |
| 5000 zł | 174,00 zł | 5174,00 zł |
Jeśli wskaźnik okaże się wyższy, np. 4%, emerytura 3500 zł wzrośnie o 140 zł brutto. Swoją kwotę policzysz łatwo: pomnóż obecne świadczenie brutto przez wskaźnik (np. 3500 × 1,0348).
Trzynastka 2027
Trzynasta emerytura jest równa minimalnej emeryturze obowiązującej od marca danego roku. Przy wskaźniku 3,48% wyniesie więc ok. 2047,34 zł brutto. Przysługuje wszystkim, którzy w określonym dniu mają prawo do emerytury lub renty – bez kryterium dochodowego.
ZUS wypłaca ją razem ze świadczeniem w kwietniu, w twoim zwykłym terminie płatności.
Ile trzynastki na rękę
Od trzynastki pobierana jest składka zdrowotna 9%, a w wielu przypadkach także zaliczka na podatek 12%. Orientacyjnie, przy kwocie 2047,34 zł brutto:
- tylko składka zdrowotna (184,26 zł) – na rękę ok. 1863 zł,
- składka zdrowotna i zaliczka na PIT 12% – na rękę ok. 1617 zł.
Rzeczywista kwota zależy od twojej sytuacji podatkowej, m.in. od wysokości emerytury i tego, czy przekraczasz roczną kwotę wolną od podatku (30 000 zł). Rozliczenie roczne ZUS przesyła na formularzu PIT-40A – nadpłatę dostajesz z urzędu skarbowego. O terminach zwrotów piszemy w tekście Kiedy zwrot podatku.
Czternastka 2027
Czternasta emerytura również jest liczona od kwoty minimalnej emerytury, więc przy wskaźniku 3,48% wyniesie w pełnej wysokości ok. 2047,34 zł brutto. Tu obowiązuje jednak próg:
- świadczenie do 2900 zł brutto – czternastka w pełnej wysokości,
- powyżej 2900 zł brutto – czternastka jest zmniejszana zasadą „złotówka za złotówkę”,
- jeśli po zmniejszeniu wychodzi mniej niż 50 zł – czternastki się nie wypłaca.
Przykład: przy emeryturze 3200 zł brutto przekraczasz próg o 300 zł, więc czternastka wyniesie ok. 2047,34 − 300 = 1747,34 zł brutto.
W ostatnich latach czternastka była wypłacana we wrześniu. Termin może być zmieniony rozporządzeniem, więc w 2027 r. sprawdź komunikat ZUS.
Dlaczego prognozy tak się różnią
Na wskaźnik waloryzacji wpływają dwie liczby, których jeszcze nie znamy w ostatecznej wersji:
- inflacja emerycka za 2026 r. – GUS liczy ją dla koszyka typowego dla gospodarstw emerytów i rencistów, w którym większą wagę mają żywność, energia i leki,
- realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2026 r. – do wskaźnika trafia co najmniej 20% tego wzrostu.
W czerwcu rząd opierał się na założeniach do budżetu. Gdy w kolejnych miesiącach pojawiają się nowe dane o cenach i płacach, ekonomiści i media przeliczają prognozę – stąd różne liczby w nagłówkach. Każdy z tych wariantów jest szacunkiem. Pewna będzie dopiero wartość ogłoszona w lutym.
Jedna rzecz jest stała: waloryzacja obejmuje wszystkich emerytów i rencistów z ZUS, KRUS i służb mundurowych, a ty nie musisz nic robić, żeby ją dostać.
Harmonogram wypłat w 2027 r.
| Świadczenie | Kiedy |
|---|---|
| Emerytura po waloryzacji | od marca 2027 r., w twoim stałym dniu wypłaty |
| Trzynastka | kwiecień 2027 r. |
| Czternastka | zwykle wrzesień (do potwierdzenia) |
| PIT-40A za 2026 r. | ZUS wysyła do końca lutego 2027 r. |
ZUS wypłaca emerytury w jednym z ustalonych terminów: 1., 5., 6., 10., 15., 20. lub 25. dnia miesiąca. Jeśli termin wypada w dzień wolny, pieniądze przychodzą wcześniej. Decyzję o waloryzacji ZUS przysyła automatycznie – nie musisz składać wniosku.
Co zrobić już teraz
- Sprawdź w decyzji ZUS lub na koncie na eZUS (PUE ZUS), ile wynosi twoje świadczenie brutto.
- Policz podwyżkę przy wskaźniku 3,48% i potraktuj wynik jako minimum.
- Jeśli pobierasz emeryturę powyżej 2900 zł brutto, oblicz, o ile zmniejszy się czternastka.
- Zaplanuj wydatki z dodatkowych świadczeń – przyda się prosty budżet domowy w Excelu.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy podwyżka emerytur w 2027 r.?
Od 1 marca 2027 r. Pierwsze wyższe świadczenia przyjdą w marcowym terminie wypłaty.
Ile wyniesie minimalna emerytura w 2027 r.?
Przy wskaźniku 3,48% – 2047,34 zł brutto. Jeśli ostateczny wskaźnik będzie wyższy, kwota też wzrośnie.
Czy trzynastka w 2027 r. będzie wypłacona?
Tak, trzynasta emerytura jest świadczeniem stałym, wypłacanym co roku w kwietniu. Jej wysokość jest równa minimalnej emeryturze.
Kto nie dostanie pełnej czternastki?
Osoby, których świadczenie przekracza 2900 zł brutto. Ich czternastka jest pomniejszana o kwotę przekroczenia, a gdy zostaje mniej niż 50 zł – nie jest wypłacana.
Kiedy będzie znany ostateczny wskaźnik waloryzacji?
W lutym 2027 r., po opublikowaniu przez GUS danych o inflacji emeryckiej i przeciętnym wynagrodzeniu za 2026 r.